Có lần mình ngồi xem liên tiếp hai bộ phim trong một buổi tối, một bộ yanhh3d Trung Quốc và một bộ anime 3D Nhật Bản. Ban đầu chỉ định xem giải trí bình thường, nhưng xem xong mình lại ngồi thừ ra suy nghĩ mãi về sự khác biệt giữa hai phong cách này. Nó không đơn giản là “bên nào đẹp hơn”, mà là hai triết lý làm hình ảnh hoàn toàn khác nhau, xuất phát từ hai nền văn hóa kể chuyện khác nhau. Hôm nay mình muốn chia sẻ những gì mình rút ra được sau nhiều năm xem cả hai dòng phim này.
Ấn tượng đầu tiên: chất liệu hình ảnh khác biệt rõ rệt
Cái đầu tiên đập vào mắt mình khi xem hoạt hình 3D Trung Quốc là sự chăm chút cho không gian và bối cảnh. Núi non, kiến trúc cổ, mây khói, ánh sáng xuyên qua rừng trúc – tất cả đều được dựng với độ chi tiết cao, đôi khi mình có cảm giác đang xem một bức tranh thủy mặc chuyển động chứ không chỉ là phim hoạt hình thông thường. Ngược lại, anime 3D Nhật Bản, nhất là những sản phẩm chuyển thể từ manga, lại tập trung nhiều hơn vào biểu cảm nhân vật và nhịp độ chuyển động, đôi khi cố tình giữ lại một chút “phẳng” đặc trưng của phong cách 2D truyền thống ngay cả khi đã lên 3D.
Cách xử lý chuyển động: mượt mà và cường điệu
Đây là điểm mình thấy rõ nhất sự khác biệt. Hoạt hình Trung Quốc thường theo đuổi sự mượt mà tối đa, chuyển động của nhân vật, của vải áo, của tóc đều cố gắng gần với thực tế nhất có thể, tạo cảm giác chân thực, đôi khi gần với phim live-action CGI. Trong khi đó, anime 3D Nhật lại không ngại giữ lại những khung hình cường điệu, tốc độ nhanh chậm bất thường, thậm chí cố tình giảm số khung hình trong vài cảnh để tạo hiệu ứng kịch tính kiểu 2D truyền thống. Lúc đầu xem mình hơi khó chịu vì thấy “giật giật”, nhưng càng xem càng nhận ra đó là chủ đích nghệ thuật chứ không phải hạn chế kỹ thuật.
Màu sắc và ánh sáng: một bên trầm, một bên tương phản mạnh
Nếu để ý kỹ, bảng màu của phim Trung Quốc thường thiên về tông trầm, sử dụng nhiều gam màu lấy cảm hứng từ tranh thủy mặc hoặc kiến trúc cổ – đỏ son, vàng đồng, xanh ngọc, tạo cảm giác cổ kính, sâu lắng. Anime Nhật thì ngược lại, thường chuộng độ tương phản cao, màu sắc rực rỡ, đôi khi gần như neon trong các phân đoạn chiến đấu, tạo cảm giác năng động, dồn dập hơn hẳn.
Cách kể chuyện qua hình ảnh cũng khác nhau
Mình để ý thêm một điều khá thú vị: phim Trung Quốc có xu hướng dùng những cảnh toàn, cảnh rộng để nhấn mạnh sự nhỏ bé của con người trước thiên nhiên hay vận mệnh, mang hơi hướng triết lý phương Đông rất rõ. Anime Nhật thì lại thiên về cận cảnh, đặc tả biểu cảm khuôn mặt, ánh mắt nhân vật để truyền tải cảm xúc trực tiếp đến người xem. Cả hai cách kể đều hiệu quả, chỉ là phục vụ cho hai kiểu cảm xúc khác nhau – một bên khiến mình lắng lại suy ngẫm, một bên khiến mình hồi hộp dõi theo từng khung hình.
Vậy bên nào “hơn” bên nào?
Thành thật mà nói, sau nhiều năm xem cả hai, mình không còn nghĩ theo hướng so sánh hơn thua nữa. Hoạt hình 3D Trung Quốc mang lại cảm giác như đang thưởng thức một tác phẩm nghệ thuật thị giác, phù hợp cho những buổi tối muốn xem gì đó sâu lắng, chiêm nghiệm. Anime 3D Nhật Bản thì lại cho mình cảm giác hưng phấn, cuốn theo nhịp độ dồn dập, phù hợp khi muốn giải trí thuần túy. Mỗi bên có một thế mạnh riêng, và thẳng thắn mà nói, việc có hai trường phái khác biệt như vậy tồn tại song song lại là điều khiến người xem như mình có nhiều lựa chọn thú vị hơn.
Xu hướng học hỏi lẫn nhau
Một điều mình quan sát được gần đây là hai nền công nghiệp này đang có xu hướng học hỏi lẫn nhau nhiều hơn. Một số studio Trung Quốc bắt đầu thử nghiệm phong cách tạo hình gần với anime để tiếp cận thị trường trẻ, trong khi một số hãng Nhật cũng thử đưa chất liệu văn hóa truyền thống đậm nét hơn vào phim 3D. Mình khá tò mò xem trong vài năm tới, ranh giới giữa hai phong cách này sẽ mờ đi hay vẫn giữ được bản sắc riêng.
Lời kết
Nếu bạn là người mới bắt đầu tìm hiểu cả hai dòng phim này, lời khuyên của mình là đừng đặt nặng việc phải chọn phe. Hãy cứ xem cả hai, cảm nhận sự khác biệt bằng chính trải nghiệm của mình thay vì tin theo đánh giá của người khác. Biết đâu, giống như mình, bạn sẽ tìm ra được một góc nhìn thú vị mà trước giờ chưa từng nghĩ tới.
